Türkiye Erişilebilirlik Logosu — Cumhurbaşkanlığı Genelgesi 2025/10 Kapsamında Başvuru Süreci ve Kriterler

Genel Bakış

Türkiye'nin dijital erişilebilirlik alanı, 21 Haziran 2025 tarihinde Resmî Gazete'de yayımlanan "Web Erişilebilirliği ve Mobil Uygulamalar" konulu 2025/10 sayılı Cumhurbaşkanlığı Genelgesi ile dönüm noktası niteliğinde bir dönüşüm geçirdi. Genelge, web siteleri ve mobil uygulamaların tüm kullanıcılar için erişilebilir olmasını gerektiren, ülke çapında bir çerçeve oluşturuyor — özellikle de engelli kişiler ve yaşlılara odaklanarak. Bu çerçevenin merkezinde, dijital hizmetleri Aile ve Sosyal Hizmetler Bakanlığı tarafından erişilebilir olarak doğrulandıktan sonra kurumların kullanabildiği resmî, devlet tarafından verilen bir işaret olan Erişilebilirlik Logosu yer alıyor.

Bu düzenleme ihtiyacı, kamu ve ticari hizmetlerin hızla dijitalleşmesi ile engelli ve yaşlı kullanıcıların bu hizmetlere fiilen erişebilme imkânı arasındaki belgelenmiş uçurumdan kaynaklanmaktadır. Vergi beyanları ve sağlık kayıtlarından bankacılık ve e-ticarete kadar daha fazla kritik hizmet yalnızca çevrimiçi ortama taşındıkça, görsel, işitsel, motor veya bilişsel engelleri olan kullanıcılar sistematik olarak dışlanmıştır. Genelge, uluslararası kabul görmüş erişilebilirlik standartlarına uyumu zorunlu kılarak ve Erişilebilirlik Logosu aracılığıyla şeffaf, denetlenen bir tanınma yolu oluşturarak bu sorunu ele almaktadır.

Logo iki stratejik amaca hizmet eder: Kuruluşlara, erişilebilirliğe yatırım yapmaları için kamuya açık bir ödül sunarak teşvik sağlar ve engelli kullanıcıların resmî olarak doğrulanmış dijital platformları tespit etmelerini ve bunlara güvenmelerini mümkün kılar. Belirlenen süreler içinde gerekli standartları karşılayamayan kuruluşların bu uyumsuzluğu kamuoyuna açıklanacak, bu da uyum için hem itibar hem de hukuki baskı yaratacaktır.

Hukuki Dayanak

Türkiye'nin dijital erişilebilirlik yükümlülüklerini düzenleyen temel araç, 21 Haziran 2025 tarihli, 32933 sayılı Resmî Gazete'de (Resmî Gazete) yayımlanan 2025/10 sayılı Cumhurbaşkanlığı Genelgesidir. Genelge, yayımı tarihinde yürürlüğe girmiştir. Tam metni resmigazete.gov.tr adresinde kamuya açıktır.

Genelge yetkisini iki temel kanundan almaktadır:

• 5378 sayılı Kanun — Engelliler Hakkında Kanun (Law on Persons with Disabilities), 1 Temmuz 2005 tarihinde kabul edilmiştir (Resmî Gazete: 7 Temmuz 2005, Sayı: 25868). Bu kanunun 7(3) maddesi, bilgi hizmetleri ile bilgi ve iletişim teknolojilerinin engelli kişiler için erişilebilir hale getirilmesini açıkça zorunlu kılmaktadır. Bu hüküm, Türkiye'deki tüm dijital erişilebilirlik yükümlülüklerinin doğrudan hukuki dayanağıdır. Tam konsolide metin mevzuat.gov.tr adresinde mevcuttur.
• 6563 sayılı Kanun — Elektronik Ticaretin Düzenlenmesi Hakkında Kanun (Law on the Regulation of Electronic Commerce), 23 Ekim 2014 tarihinde kabul edilmiştir. Bu kanun, e-ticaret hizmet sağlayıcılarını düzenler ve genelge tarafından dijital erişilebilirlik yükümlülüklerinin iki yıllık uyum süresiyle özel ticari sektöre genişletilmesi için kullanılmaktadır.

Destekleyici kurumsal yetki ayrıca, engelliliği yasaklanmış bir ayrımcılık temeli olarak sınıflandıran ve düzenleyici kurumlara erişilebilirlik eksikliklerini hak ihlali olarak ele alma imkânı veren 6701 sayılı Türkiye İnsan Hakları ve Eşitlik Kurumu (TİHEK) Kanunundan da kaynaklanmaktadır.

İzleme Komisyonu (İzleme Komisyonu), Danışma Komisyonu (Danışma Komisyonu) ve iç İnceleme Komisyonu (İnceleme Komisyonu) olmak üzere üç izleme komisyonunu düzenleyen usul kuralları Aile ve Sosyal Hizmetler Bakanlığı tarafından belirlenecektir. İzleme sonuçları ve erişilebilirlik raporları Aile ve Sosyal Hizmetler Bakanı tarafından duyurulacak ve www.aile.gov.tr adresinde yayımlanacaktır.

Kimler Yükümlü?

Genelge, farklı uyum sürelerine tabi iki yükümlü grup arasında net bir ayrım yapmaktadır.

Grup 1 — Genelgenin yayımından itibaren 1 yıl içinde uyum sağlamak zorunda (21 Haziran 2026'ya kadar):

• Kamu kurum ve kuruluşları (kamu kurum ve kuruluşları)
• Üniversiteler
• Belediyeler (belediyeler)
• Kamu iktisadi teşebbüsleri (kamu iktisadi teşebbüsleri) ve bunların bağlı ortaklıkları, işletmeleri ve iştirakleri
• Kamu kurumu niteliğindeki meslek kuruluşları (kamu kurumu niteliğindeki meslek kuruluşları)
• Bankalar
• Özel hastaneler
• Millî Eğitim Bakanlığı (MoNE) tarafından yetkilendirilmiş özel öğretim kurumları
• 4925 sayılı Kanun (10 Temmuz 2003 tarihli Karayolu Taşıma Kanunu) kapsamında karayolu, yolcu gemisi, demiryolu ve hava yolu yolcu taşımacılığı hizmeti sunan özel kuruluşlar
• Kültür ve Turizm Bakanlığından işletme belgesi almış A grubu seyahat acenteleri
• 200,000 aboneden fazla abonesi olan elektronik haberleşme sektöründeki telekomünikasyon işletmecileri

Grup 2 — Genelgenin yayımından itibaren 2 yıl içinde uyum sağlamak zorunda (21 Haziran 2027'ye kadar):

• 6563 sayılı Kanun (23 Ekim 2014 tarihli Elektronik Ticaretin Düzenlenmesi Hakkında Kanun) kapsamında faaliyet gösteren e-ticaret hizmet sağlayıcıları

Genelgenin belirli istisnalar da öngördüğünü belirtmek önemlidir. Son bir yıl içinde güncellenmemiş veya üzerinde değişiklik yapılmamış içerik (arşiv içeriği), yalnızca iç idari süreçler için kullanılan içerik ve belirli dinamik olarak eklenen içerikler erişilebilirlik yükümlülüğünün dışında tutulabilir. Kuruluşlar, Bakanlığın internet sitesinde yayımlanan özel istisna kriterlerini incelemelidir.

Teknik Gereklilikler

2025/10 sayılı Cumhurbaşkanlığı Genelgesi ile zorunlu kılınan teknik standart, World Wide Web Consortium (W3C) tarafından geliştirilen Web İçeriği Erişilebilirlik Yönergeleri (WCAG) sürüm 2.2'dir. Kapsam dâhilindeki tüm kuruluşlar, web sitelerini ve mobil uygulamalarını WCAG 2.2 ile uyumlu hale getirmek zorundadır.

Genelge, iki kademeli bir teknik çerçeve öngörmektedir:

• Asgari zorunlu standart — WCAG 2.2 Seviye A: Tüm yükümlü kuruluşlar, kendi süreleri içinde en az Seviye A uyumunu sağlamak zorundadır. Aile ve Sosyal Hizmetler Bakanlığı, WCAG 2.2 Seviye A kriterlerini Türkiye bağlamında somutlaştıran ulusal Web Sitesi ve Mobil Uygulamaların Erişilebilirliği Kontrol Listesi – A Seviyesini yayımlamıştır. Bu kontrol listesi, İzleme Komisyonu'nun değerlendirmeleri için birincil referanstır ve www.aile.gov.tr adresinde mevcuttur.
• Erişilebilirlik Logosu yeterlilik standardı — WCAG 2.2 Seviye AA: Erişilebilirlik Logosu'nun verilebilmesi için, bir dijital platformun daha yüksek olan WCAG 2.2 Seviye AA standardını somut olarak karşılaması gerekir. Seviye AA, tüm Seviye A kriterleri üzerine inşa edilir ve asgari renk kontrast oranları, canlı sesler için altyazılar, içeriğe birden fazla yolla erişim ve görünür odak göstergeleri gibi ek gereklilikler getirir. Seviye AA'nın karşılanması, daha geniş bir yelpazedeki görsel, işitsel, motor ve bilişsel engelli kullanıcıları kapsayan, çok daha geniş bir kapsayıcılık taahhüdünü temsil eder.

WCAG 2.2, dört temel ilke etrafında düzenlenmiştir — içerik Algılanabilir, İşletilebilir, Anlaşılabilir ve Sağlam olmalıdır (POUR ilkeleri). Bu ilkeler kapsamında pratik gereklilikler arasında; tüm metin dışı içerikler için metin alternatifleri, multimedya için altyazılar ve sesli betimlemeler, klavye ile erişilebilir gezinme, kullanıcıların içeriği okumaları ve kullanmaları için yeterli süre, nöbet tetikleyebilecek içerikten kaçınma, mantıklı okuma sırası, öngörülebilir sayfa davranışı, girdi desteği ve mevcut ve gelecekteki yardımcı teknolojilerle uyumluluk yer alır.

Kontrol listesi ve WCAG 2.2 yönergelerinin tam metni Aile ve Sosyal Hizmetler Bakanlığının resmî internet sitesinde yayımlanmıştır. Kuruluşların, iyileştirme çalışmalarına başlamadan önce her iki belgeye göre de boşluk analizi yapmaları teşvik edilmektedir.

Uygulama Adımları

1. Kuruluşunuzun kapsam dâhilinde olup olmadığını belirleyin. Genelgede listelenen kuruluş kategorilerini inceleyin. Kuruluşunuzun sektörünü, hukuki statüsünü ve — telekomlar için — abone sayısını doğrulayın. Grup 1 veya Grup 2 içinde yer alıyorsanız, ilgili son tarihinizi (sırasıyla 21 Haziran 2026 veya 21 Haziran 2027) not edin.
2. Resmî kontrol listesini ve WCAG 2.2 yönergelerini indirin. Web Sitesi ve Mobil Uygulamaların Erişilebilirliği Kontrol Listesi – A Seviyesine www.aile.gov.tr adresinden erişin. WCAG 2.2'yi www.w3.org/TR/WCAG22/ adresinden indirin. Bu iki belge, İzleme Komisyonu'nun kullanacağı değerlendirme kriterlerini tanımlar.
3. Dahili bir İnceleme Komisyonu (İnceleme Komisyonu) kurun. Genelge, kapsam dâhilindeki her kuruluşun, web sitelerini ve mobil uygulamalarını teknik olarak incelemek ve erişilebilirlik durumunu raporlamakla sorumlu kendi iç komisyonunu kurmasını zorunlu kılar. Bu yapı, web geliştiricileri, UX/UI tasarımcıları ve ideal olarak yardımcı teknolojiler konusunda bilgi sahibi bir temsilciyi içermelidir.
4. Başlangıç erişilebilirlik denetimi yapın. Geniş bir yelpazedeki Seviye A ve AA sorunlarını verimli şekilde tespit edebilen otomatik tarama araçları ile, mantıklı okuma sırası, form etiketleri ve klavye tuzağı hataları gibi otomatik araçların kaçırdığı sorunları tespit etmek için gerekli olan manuel testleri birlikte kullanın. Mümkün olduğunda engelli kişilerle kullanıcı testleri de gerçekleştirin.
5. Tespit edilen erişilebilirlik sorunlarını giderin. Öncelikle engelli kullanıcılar için erişimi tamamen engelleyen kritik bariyerleri (Seviye A ihlalleri) ele alın, ardından logo uygunluğu için gerekli Seviye AA kriterlerini karşılayın. Düzeltmeleri tüm dijital platformlarınızda — masaüstü web siteleri, mobil uyumlu siteler ve yerel mobil uygulamalar — uygulayın ve erişilebilirliğin en baştan itibaren yeni içerik ve tasarıma gömülü olmasını sağlayın.
6. Bir erişilebilirlik beyanı yayımlayın. Genelge metninde açıkça zorunlu kılınmamış olsa da, uluslararası standartlarla uyumlu en iyi uygulama, web sitenizde uyum seviyenizi, bilinen sınırlamaları ve kullanıcıların erişilebilirlik sorunlarını bildirebileceği bir iletişim mekanizmasını açıklayan net bir erişilebilirlik beyanı yayımlamayı gerektirir.
7. İzleme Komisyonu'nun inceleme sürecine tabi olun. Aile ve Sosyal Hizmetler Bakanı başkanlığındaki İzleme Komisyonu, değerlendirmelerini yıllık izleme planına (Web Siteleri ve Mobil Uygulamaların Erişilebilirliği İzleme Planı) göre yürütür. Sektörünüzün veya kuruluş türünüzün ne zaman incelemeye alınacağına ilişkin bilgiler için www.aile.gov.tr adresindeki Bakanlık duyurularını takip edin.
8. Erişilebilirlik Logosunu alın ve sergileyin. Başarılı bir izleme değerlendirmesinin ardından, Aile ve Sosyal Hizmetler Bakanlığı, iki yıl süreyle Erişilebilirlik Logosunu kullanma hakkı verir. Logoyu, dijital kapsayıcılığa yönelik doğrulanmış taahhüdünüzün bir göstergesi olarak web sitenizde ve mobil uygulamalarınızda görünür şekilde sergileyin.
9. Uyumu sürdürün ve yenileyin. Erişilebilirlik tek seferlik bir proje değildir. İçerik değişiklikleri, yeni özellikler ve platform güncellemeleri yeni engeller ortaya çıkarabilir. Sürekli bir erişilebilirlik bakım programı oluşturun, periyodik yeniden denetimler yapın ve tüm yeni içeriğin erişilebilir şekilde üretilmesini sağlayın. İki yıllık logo süreniz dolmadan yenileme sürecini başlatın.

Sıkça Sorulan Sorular

Kamu kurumları için uyum son tarihi tam olarak ne zamandır?

Kamu kurumları ve Grup 1'de yer alan diğer tüm kuruluşlar (üniversiteler, belediyeler, bankalar, özel hastaneler, özel okullar, büyük ulaşım hizmeti sağlayıcıları ve büyük telekom işletmecileri dâhil) 21 Haziran 2025 tarihli genelgenin yayımından itibaren bir yıl içinde — yani 21 Haziran 2026 tarihine kadar — uyum sağlamak zorundadır. 6563 sayılı Kanun kapsamındaki e-ticaret hizmet sağlayıcılarının ise iki yıllık bir süresi vardır; bu da son tarihlerinin 21 Haziran 2027 olduğu anlamına gelir.

Asgari gerekli WCAG seviyesi nedir ve Erişilebilirlik Logosu için hangi seviye gereklidir?

Kapsam dâhilindeki tüm kuruluşlar için asgari yasal gereklilik, Bakanlığın resmî Erişilebilirlik Kontrol Listesi – A Seviyesi ile uyumlu WCAG 2.2 Seviye A uyumudur. Ancak, Erişilebilirlik Logosuna hak kazanmak için bir dijital platformun daha yüksek olan WCAG 2.2 Seviye AA standardını karşılaması gerekir. Seviye AA, tüm Seviye A kriterlerini ve daha geniş bir engel yelpazesini kapsayan ek gereklilikleri içerir. Logoyu elde etmek isteyen kuruluşlar, en baştan Seviye AA'yı hedeflemelidir.

Bir kuruluş Erişilebilirlik Logosunu fiilen nasıl alır?

Erişilebilirlik Logosu kendi kendine verilen bir işaret değildir. Aile ve Sosyal Hizmetler Bakanlığı tarafından, İzleme Komisyonu (İzleme Komisyonu) tarafından yapılan başarılı bir incelemenin ardından verilir. İzleme Komisyonu, değerlendirmelerini yıllık izleme planına göre yürütür. Kuruluşlar doğrudan başvuru yapmaz — bunun yerine, komisyon kendilerini değerlendirdiğinde başarılı olabilmeleri için platformlarının gerekli standartları karşıladığından emin olmalıdır. Sonuçlar Aile ve Sosyal Hizmetler Bakanı tarafından raporlanır ve duyurulur. Başarılı kuruluşlara, logoyu iki yıl süreyle kullanma hakkı verilir.

Bir kuruluş son tarihine kadar uyum sağlamazsa ne olur?

Genelge, belirlenen süre içinde gerekli erişilebilirlik koşullarını karşılamayan web siteleri ve mobil uygulamalara ilişkin bilgilerin kamuoyuna açıklanacağını belirtmektedir. Bu kamuya açıklama mekanizması, önemli bir itibar caydırıcısı işlevi görür. Ayrıca, 5378 sayılı Kanun'un daha geniş çerçevesi uyarınca, Aile ve Sosyal Hizmetler Bakanlığı, erişilebilirlik yükümlülüklerini yerine getirmeyen kamu kurumlarına idari para cezası uygulama yetkisine sahiptir. Uyumsuzluk, engelliliğe dayalı erişilemezliği ayrımcılık olarak ele alan Türkiye İnsan Hakları ve Eşitlik Kurumu'na (TİHEK) yapılacak şikâyetlere de zemin hazırlayabilir.

Erişilebilirlik Logosu hem web sitelerini hem de mobil uygulamaları kapsıyor mu?

Evet. Genelge, açıkça hem web sitelerini (web siteleri) hem de mobil uygulamaları (mobil uygulamalar) kapsamaktadır. Erişilebilirlik Logosu, değerlendirilmiş ve gerekli standartları karşıladığı tespit edilmiş belirli bir web sayfası veya mobil uygulama için verilebilir. Birden fazla dijital platformu olan kuruluşların, her bir platformu ayrı ayrı değerlendirmeden geçirmesi gerekebilir. Bakanlığın Erişilebilirlik Kontrol Listesi – A Seviyesi ve WCAG 2.2 yönergeleri hem web hem de mobil bağlamlar için geçerlidir.

Gerekliliklerden muaf tutulan içerik türleri veya kuruluşlar var mı?

Evet, genelge belirli istisnalar içermektedir. Son bir yıl içinde güncellenmemiş veya üzerinde değişiklik yapılmamış arşiv içeriği, yalnızca iç idari süreçler için kullanılan içerik ve belirli dinamik olarak eklenen içerik türleri zorunlu erişilebilirlik gerekliliklerinden muaf tutulabilir. Genelgede açıkça listelenen kategorilerin dışında kalan kuruluşlar — örneğin, 6563 sayılı Kanun kapsamında e-ticaret sağlayıcısı olmayan küçük işletmeler — bu genelge kapsamında resmî olarak yükümlü değildir; ancak hukuki ve etik açıdan en iyi uygulama, erişilebilirlik standartlarının evrensel olarak benimsenmesini güçlü şekilde teşvik etmektedir.

Erişilebilirlik Logosu ne kadar süreyle geçerlidir ve nasıl yenilenir?

Erişilebilirlik Logosu, Aile ve Sosyal Hizmetler Bakanlığı tarafından verildiği tarihten itibaren iki yıl süreyle geçerlidir. İki yılın ardından, kuruluşun dijital platformlarının içerik güncellemeleri veya tasarım değişiklikleri nedeniyle gerilemediğini ve hâlen uyumlu olduğunu teyit etmek için yeni bir izleme değerlendirmesinden geçmesi gerekir. Kuruluşlar, sorunsuz bir yenileme süreci için erişilebilirliği tek seferlik bir proje değil, sürekli bir program olarak ele almalıdır. Bakanlık, yenilenen izleme planlarını her yıl duyuracak ve kuruluşlar, uygunluk durumlarını proaktif olarak koruyarak uygunluklarını sürdürmelidir.